قبال خسارات ناشی از فعل ورزشکارانش مفروض است و باشگاه باید اثبات کند بازیکن هیچ گونه تقصیری در وارد شدن خسارت به ورزشکار حریف نداشته است تا بتواند خود را از مسئولیت بری کند به بیان دیگر ابتدا باید کارگر مسئولیت قانونی داشته باشد تا بعد به سراغ مسئولیت نیابتی336 و یا ناشی از فعل غیر کارفرما تمسک بنماییم.
در پرونده‌ای337 که براساس آن در جریان یک مسابقه فوتبال در چارچوب مسابقات دسته اول قهرمانی باشگاه‌های فرانسه ملقب به (لاشامپیونه)، یک بازیکن حرفه‌ای که حقوق بگیر یکی از این تیم‌ها بود، یک بازیکن حرفه‌ای دیگر را که حقوق بگیر تیم مقابل بود زخمی کرد. یک صندوق بیمه‌ی بیماری که هزینه‌های درمانی این حادثه را به عنون یک حادثه کار پرداخت کرده بود بر مبنای ماده 1-454 قانون تأمین اجتماعی و بند 5 ماده 1384 قانون مدنی فرانسه، برای بازیافت مبلغ پرداخت شده، به بازیکنی که عامل زیان بود و به باشگاه فوتبال المپیک مارسی که کارفرمای او بود رجوع کرد. دادگاه باشگاه را به عنوان کارفرما، مسئول دانست و اعلام داشت که صرف احراز دخالت بازیکن در حادثه، به عنوان تنها عامل آسیب‌های وارد شده به علت بی‌احتیاطی، موجب محکومیت باشگاه خواهد شد.338
همان طور که در رأی مذکور آمده است می‌توان قائل بر آن بود که نقض قواعد بازی تقصیر محسوب می‌شود و انجام آن از طرف ورزشکار و یا مربی بر حسب مورد موجب تحقق مسئولیت کارفرمای باشگاه‌ها و مؤسسات ورزشی می‌باشد.
البته تمام این موارد در جایی است که ورزشکار عامل زیان به خاطر دشمنی و عداوت، خواهان (زیان‌دیده) را مصدوم ننموده باشد.339
1ـ2. حادثه در حین ورزش و یا به مناسبت آن باشد
یکی از شرایط تحقق مسئولیت باشگاه کارفرما در قبال خسارات ایجاد شده توسط ورزشکاران خود که ما ثابت نمودیم که رابطه کارگری و کارفرمایی بین ایشان حاکم است، تحقق فعل زیان بار از طرف ورزشکار در فرآیند دوره‌ی استخدام در باشگاه ورزشی متبوع خود می‌باشد340.
در خصوص مفهوم حادثه همان طور که برخی گفته‌اند آنچه که حدوث آن مورد خواست زیان‌دیده نبوده و به سببی خارجی مرتبط باشد حادثه نام دارد. بنابراین اگر کسی در تحقق زیان، عمد داشته باشد حادثه کار نامیده نمی‌شود.
در خصوص حوادث حین انجام کار در حقوق ایران، ماده 60 قانون تأمین اجتماعی مصوب نهم تیر ماه 1354 در تعریف حوادث ناشی از کار مقرر داشته است: “…حوادثی است که در حین انجام وظیفه و به سبب آن برای بیمه شده اتفاق می‌افتد. مقصود از حین انجام وظیفه تمام اوقاتی است که بیمه شده در کارگاه یا مؤسسات وابسته یا ساختمان‌ها و محوطه‌ی آن مشغول به کار باشد و یا به دستور کارفرما در خارج از محوطه‌ی کارگاه عهده‌دار انجام مأموریتی باشد. اوقات مراجعه به درمانگاه و یا بیمارستان و یا برای معالجات درمانی و توان‌بخشی و اوقات رفت و برگشت بیمه شده از منزل به کارگاه جزء اوقات انجام وظیفه محسوب می‌گردد، مشروط بر این که حادثه در زمان عادی رفت و برگشت به کارگاه اتفاق افتاده باشد. حوادثی که برای بیمه شده حین اقدام برای نجات سایر بیمه‌شدگان و مساعدت به آنان اتفاق می‌افتد حادثه ناشی از کار محسوب می‌شود.341
“قید به مناسبت انجام کار” در ماده 12 قانون مسئولیت مدنی برای این است که اگر کاری در زمره‌ی لوازم انجام وظایف کارگر باشد، زمانی که کارگر به انجام آن می‌پردازد، در حکم وقتی به حساب می‌آید که به کار اصلی خود مشغول است342.
بنابراین بر این اساس می‌توان بیان کرد که اصولاً رفت و آمد بازیکن به محل تمرین و یا مسابقه و حوادث به وقوع پیوسته در جریان مسابقات و حتی تمرینات و اردوهایی که معمولاً قبل از مسابقه، تیم‌ها و باشگاه‌های ورزشی برگزار می‌کنند به همه این اعمال به گونه‌ای اطلاق می‌گردند که انگاری در حین انجام کار و فعالیت ورزشی بوده است. بنابراین حوادثی که در این فواصل توسط کارگران عضو باشگاه اعم از بازیکنان و یا مربیان به دیگر بازیکنان و یا حتی تماشاگران وارد می‌شود حادثه در حین انجام کار محسوب می‌شود و با وجود تحقق سایر شرایط مسئولیت مدنی، ممکن است موجب مسئولیت مدنی باشگاه و مؤسسه ورزشی مربوطه به عنوان کافرمای آن ورزشکار گردد. در صورت وقوع تقصیر غیر قابل بخشایش مورد مزبور از شمولیت حادثه کار خارج نمی‌شود و بنابراین چنین حادثه‌ای اگر در رابطه با کار تحقق یابد یا پس از تحقق رابطه کار، مناسبتی با کار انجام شده داشته باشد، موضوع مسئولیت کارفرما مطرح خواهد شد. به هر صورت می‌توان گفت که اگر اعمال و رفتار بازیکن ورزشی به جهت اوامر مربی باشگاه و یا حتی خود باشگاه باشد و به نوعی تحت کنترل باشد باز هم مسئولیت باشگاه مطرح می‌شود. بنابراین لازم نیست که حادثه در محل باشگاه ورزشی و در جریان ورزش باشد تا مسئولیت کارفرما تحقق یابد.
ـ مفهوم حادثه حین انجام کار یا به مناسبت آن در حقوق کشورهای اروپایی
فعل ارتکابی در طول مدت استخدام آن چنان فعلی است که در جریان قرارداد استخدام بوده و آن عمل در قلمرو فعالیت‌های مشمول قرارداد استخدام بوده و یا برای انجام کار مربوطه لازم باشند343.
در پرونده ماتسون علیه جومولر و باشگاه راگبی کالیفرنیا344 که در جریان آن علیه باشگاه راگبی چنین حکم داده شد که در خصوص جراحت و خسارات وارده توسط ورزشکار و بازیکن تیمش در جریان بازی راگبی که با وارد نمودن ضربه مشت به چشم بازیکن حریف، در خلال بازی به او آسیب رسانده بود، باشگاه ورزشی مربوطه
مسئول خسارات وارده می‌باشد.
این حکم، نقطه عطفی برای ضابطه‌مند کردن این امر بود که “در صورتی که عمل ارتکابی ارتباط نزدیکی با فرآیند استخدام مخصوص آن کار داشته باشد آیا حکم به مسئولیت کارفرما (باشگاه) عادلانه و منصفانه می‌باشد یا خیر؟”345
در پرونده‌‎ای دیگر346 خوانده اقدام به تکلی در جریان بازی بعد از سوت پایان مسابقه کرده بود که منجر به ایراد خسارت به ورزشکار حریف گردید. دادگاه حکم کرد با پایان بازی و تا قبل از خروج از زمین، هم درست مانند آن است که بازی در جریان است و حتی قانون بین‌المللی هم به داوران اجازه‌ی اخطار و اخراج بعد از پایان بازی هم داده است بنابراین خطای مزبور در حین انجام کار محسوب می‌شود.347
در حقوق انگلستان شرط تحقق مسئولیت نیابتی باشگاه‌ها، انجام فعالیت ورزشی در جریان فرآیند استخدام عنوان گردیده است.348
در حقوق فرانسه نیز به موجب رأی شعبه دوم مدنی، 11 مارس 1971 اگر یک ورزشکار حرفه‌ای مزد بگیر طی یک رقابت ورزشی، با تقصیر خود که نقض قواعد بازی باشد و به بازیکن دیگر آسیب برساند موجب مسئولیت باشگاه خود به عنوان کارفرما می‌شود349.
بند 1 ماده 1385 قانون مدنی فرانسه نیز مقرر داشته است: “صاحب کاران و کارفرمایان، مسئول زیان‌هایی هستند که خدمت کاران و کارگران‌شان در انجام وظایفی که برای آن استخدام شده‌اند به بار می‌آورند”.
براساس رأی دیگری نیز که توسط شعبه دوم مدنی دیوان عالی کشور در 21 اکتبر 2004 صادر گردید: حادثه در حین انجام تمرین را هم حادثه در حین انجام کار دانستند و حکم شد که باشگاه‌های ورزشی براساس بند 1 ماده 1384 مسئول زیان‌های وارد شده در جریان تمرین نیز می‌باشد350.
ماده 1384 قانون مدنی فرانسه مقرر می‌دارد: “اشخاص نه تنها مسئول خسارات ناشیه از اعمال شخص خود می‌باشند بلکه جوابگوی اعمال اشخاص و اشیاء تحت اقتدار خود هستند پدر و نیز مادر؛ پس از مرگ شوهرش مسئول خسارات وارده از ناحیه اطفال صغیرشان می‌باشند مشروط بر این‌که این اطفال در نزد آن‌ها بسر برند ارباب و موکل مسئول خسارات ناشیه از مستخدم و وکیل خود در امری که اینان مأمور انجام آن شده‌اند می‌باشند.
معلم و استادکار مسئول دانش‌آموز و شاگرد خود در مدتی که تحت مراقبتشان قرار دارند، می‌باشند این مسئولیت‌ها در صورتی که پدر و مادر و معلم و استادکار نتوانند اثبات نمایند که قادر به دفع اعمال موجد خسارت نبوده‌اند تحقق پیدا می‌کند”.
اما در خصوص این که آیا همه خسارات ناشی از فعل ورزشکار در حین کار یا به مناسبت آن بر عهده‌ی کارفرمایش قرار می‌گیرد حتی اگر ورزشکار از وظایفش در بازی فاصله گیرد و از دستورات باشگاه یا مربی و نیز مقررات یا تخطی کند و یا از موقعیتش سوءاستفاده کند دادگاه‌های فرانسه در این باره اختلاف نظر داشتند و به همین دلیل این مسأله بارها در هیأت عمومی دیوان عالی کشور فرانسه مطرح شد تا این که راه حل مورد قبول همه شعب به دست آمد در رأی هیأت عمومی دیوان عالی آمده است که “اگر کارگر از محدودههای وظیفهای که توسط کارفرما به عهده او گذاشته شده است تخطی نکند در قبال اشخاص ثالث مسئولیت نخواهد داشت”.351
بنابراین کارگری که حدود وظیفه خود را رعایت کند از یک مصونیت واقعی برخوردار میشود که او را، هم از دعوای اشخاص ثالث و هم از رجوع کارفرما در امان نگاه میدارد. حال، دیوان عالی کشور باید تعیین کند که در چه شرایطی قائل به مسئولیت شخص کارگر میشود. با توجه به مفهوم مخالف عبارت “محدودههای وظیفه” که در رأی دیوان عالی کشور ملاک قرار گرفته است آنچه در اینجا مد نظر است شدت تقصیر ارتکاب یافته نیست بلکه منظور از این عبارت، عملی است که خارج از چهارچوب عینی وظایف باشد یا عملی که ارتباطی به هدف وظایف نداشته باشد.
با وجود این، دیوان عالی کشور، از دامنه این مصونیت کاسته است زیرا از یک سو به کارگری که به علت ارتکاب جرم عمدی، محکومیت کیفری پیدا کند اجازه نمیدهد که از این مصونیت برخوردار شود چراکه او دیگر شایسته برخورداری از هیچگونه ملاطفتی نیست (رأی هیأت عمومی دیوان عالی کشور، 14 دسامبر 2001).352
1ـ3. تقصیر بر اثر فورس ماژور353 یا دخالت اشخاص ثالث نبا شد
از شرایط تحقق مسئولیت باشگاه‌ها و مؤسسات ورزشی به دلیل اعمال ناشی از تقصیر ورزشکاران خود، فقدان حالت فورس ماژور و یا دخالت اشخاص ثالث است.
فورس ماژور را که اصطلاحی فرانسوی است و معادل آن در فارسی قوه قهریه و گاهی علت خارجی یا حادثه غیر مترقبه استعمال شده است.354
یکی از حقوقدانان قوه قاهره را در مفهوم وسیع خود چنین تعریف کرده است؛ قوه قاهره حادثه‌ای است که:
1.خارجی باشد و نتوان به متعهد یا مقصر مربوط کرد (ماده 227 ق.م.).
2. غیر قابل پیش‌بینی باشد.
3. احتراز ناپذیر باشد و شخص نتواند آن را دفع کند وگر نه مسئول است355 (ماده 229ق.م.)
بنابراین در صورتی که حادثه‌ای به مانند طوفان، سیل و به مانند آن باعث ورود خسارت‌های جسمی یا مالی به ورزشکاران غیر عضو باشگاه گردد و یا منجر به ورود خسارت به تماشاگران و به طور کلی اشخاص ثالث گردد، باشگاه‌ها و مؤسسات ورزشی مزبور هیچ گونه مسئولیتی را در این زمینه ندارند و یا در صورتی با دخالت اشخاصی غیر از اشخاص تحت استخدام باشگاه‌ها و مؤسسات ورزشی مربوطه (اشخاص ثالث) خساراتی به باشگاه‌های ورزشی دیگر و یا حتی تماشاگران وارد گردد باشگاه ورزشی مربوطه هیچ گونه مسئولیتی در این زمینه ندارند.
بنابراین با حصول شرایط، باشگاه‌
های ورزشی ممکن است به طور نیابتی و بر مبنای مسئولیت ناشی از فعل غیر مسئول جبران خسارات و آسیب‌های ایجاد شده به وسیله ورزشکاران تحت استخدامش به دیگران واقع گردد.356
2. جبران خسارات وارده بر تماشاگران
2ـ1. حقوق ایران
وقتی که تماشاگر برای حضور در یک مکان ورزشی پول می‌دهد یک قرارداد وجود دارد خواه بلیت گرفته باشد یا نه. براساس شرایط قرارداد، برگزارکننده که می‌تواند باشگاه باشد باید محلی ایمن را برای تماشاگران فراهم کند و تماشاگر نیز باید به شیوه‌ای معقول رفتار کند از تماشاگری که رفتاری متناقض با قراردادش داشته باشد می‌توان خواست محل را ترک کنند، در واقع برگزارکننده تعهدی نسبت به دیگران دارد بدین معنا که باید تماشاگران قانون شکن و خطرناک را اخراج کند. باشگاه‌های مزبور در خصوص خشونت و مشکلاتی که برای جمعیت رخ می‌دهد مسئولند و باید اقدامات کنترلی برای جمعیت انجام دهند . یکی از بزرگترین خطراتی که هر مکان یا رویداد ورزشی با آن مواجه است از کنترل خارج شدن تماشاگران و بروز ناآرامی و آشوب است جمعیت ممکن

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   منابع پایان نامه درموردشاعران معاصر، اصل موضوع
دسته‌ها: پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید