سعودی ، کویت،عراق،امارات متحده عربی و قطر از تنگه هرمز می گذرد. افزون بر این،میعانات گازی و فراورده های نفتی نظیر نفتا، نفت کوره و بنزین عبوری از این منطقه نیز بیش از یک میلیون بشکه در روز است. همچنین قطر و امارات متحده عربی به ترتیب هفتادوشش و هشت میلیارد متر مکعب گاز طبیعی مایع شده (LNG)را از مسیر این آبراه صادر می کنند. هرتهدیدی در مورد این تنگه افزایش شدید قیمت نفت خام و گاز طبیعی را در پی خواهد داشت و این کمترین خطری است که در کوتاه مدت اقتصاد جهان را تهدید می کند. تأثیر روانی چنین چیزی حتی از تأثیر فیزیکی آن بیشتر خواهد بود. (خوشرو:1390 ،17)
-تنگناهای پدید آمده برای ایران ،با هدف اتحادیه اروپا که گوناگون سازی منابع و افزایش عرض? جهانی نفت و گاز را دنبال می کند ، همخوانی ندارد زیرا مراد از تنوع بخشیدن منابع انرژی ، کاستن از خطر قطع شدن جریان انرژی از سوی برخی کشورها یا منطقه ای ویژه است. تحریم های به کار گرفته شده در مورد برخی کشورها، فزون بر اثر مستقیم بر اقتصاد این کشورها، پیامدهایی برای اقتصاد جهانی و حتی کشور تحریم کننده داشته است.بنابراین این تحریم ها علاوه بر اینکه امنیت عرض? جهانی انرژی را به خطر انداخته ،باعث ایجاد هزینه هایی به صورت کاهش صادرات و از دست دادن بازارهای پرسود،کاهش شدید سرمایه گذاری درحوزه های نفت و گاز ایران و عدم امکان سرمایه گذاری در ذخایر پربار این کشورها، برای کشورهای تحریم کننده نیز شده است.(بهروزی و کوکبی: 1389 ،238)
-در این بین افزایش تقاضای جهانی انرژی،تمرکز یافتگی ذخایر انرژی در مناطق محدود، کاهش ذخایر اروپا(درمناطقی چون هلند،نروژ ودانمارک)و دریای شمال،ظهور رقبای قدرتمند و پر تقاضایی نظیر: چین و هند و پرهیز اعضای اتحادیه در پیگیری یک سیاست مشترک اروپایی در زمین? انرژی و اولویت دادن به سیاست های ملی خود در این زمینه بر عمق نگرانی اتحادیه اروپا افزوده است.(سهرابی: 1388 ،74)
-کشورهای آسیای میانه،در پی افزایش دادن توان تولید نفت و گاز خود هستند و بنابراین نیاز خواهند داشت که نفت و گاز خود را بیش از پیش به بازارهای جهانی و اتحادیه اروپا روانه کنند، اما با توجه به سیاست های روسیه در زمین? کنترل گذرگاه های صادراتی و همچنین تحریم های ایالات متحده و اروپا و مخالفت آمریکا و روسیه با گذشتن خطوط لول? بین المللی از خاک ایران و در نتیجه افزایش هزینه های جابجایی انرژی، کشورهای این منطقه با چالش بزرگی در زمینه افزایش توان تولید وانتقال انرژی روبه رو شده اند. (بهروزی و کوکبی: 1389 ،238)
– تحلیل‌گران معتقدند با حذف ایران از بازار جهانی نفت خارج شود، قیمت نفت افزایش می‌یابد.
-اتحادیه اروپا منفعت اقتصادی بنیادین خود را در توسعه انرژی نفت و گاز ایران می بیند. اجرای پروژه نابوکو که مدیریت آن در اختیار یک شرکت اتریشی به نام OMV می باشد، به عنوان خط لوله ای که بخش شرقی ترکیه را به اروپای مرکزی متصل می کند و ظرفیت انتقال سی و یک میلیارد متر مکعب گاز را دارد تنها در شرایطی صرفه اقتصادی می کند که شبکه گاز ایران به آن وصل شود. به بیان روشن تر،شرکت های انرژی و نیز دول اروپایی تنها در صورتی در احداث این خط لول?3300 کیلومتری با برآورد هزینه ای حدود پنج تا شش میلیارد دلار مشارکت می کنند که اطمینان یابند منابع گاز ایران نیز در درون این خطوط لوله به اروپا انتقال می یابد.(muller,2007) با اینکه قرارداد احداث خط لوله نابوکو در سیزده ژوئن2009 بدون حضور ایران، در ترکیه به امضاء رسید،اما نباید از نظر دور داشت که با کنار زدن ایران،این خط لوله اجرا نخواهد شد.
-تهدیدات ناشی از درگیری ها و منازعات موجود در مناطق همجوار اروپا از جمله آفریقا ، خاورمیانه و جنوب و غرب آسیا ، تهدیدات امنیتی ناشی از کاربرد و استفاد? از سلاح های کشتار جمعی در هرگوشه از دنیا ، فعال شدن اقدام های تروریستی علیه اروپاییان وتهدیدات موجود در بعد غیر نظامی از جمله ناآرامی در عرض? انرژی یا دیگر کالاهای اساسی مورد نیاز اقتصاد اروپا است.(فلاحی:1390 ، 172). بعلاوه اینکه ناآرامی های سیاسی همواره می تواند بر تولید نفت کشورها تولید کننده تأثیر گذاشته و از میزان تولید آنها بکاهد.اعتراضات مردمی در قزاقستان و روسیه را نباید برای بازار نفت،چندان بی اثردانست.ناآرامی های سوریه و مصر هم ادامه دارد و تأثیر خود را بر عرضه نفت نشان داده است.
-تحریم های ایران از سوی اروپا می تواند زمینه ورود روسیه به بازار ایران را فراهم آورد و بر نفع اقتصادی و سیاسی روسیه می افزاید. (بی نیاز:1391 ،131)این تحریم ها باعث شده که کشورهایی مثل روسیه علاقه بیشتری به افزایش مناسبات تجاری با ایران نشان دهند. زیرا در شرایطی که شرکت های غربی، ایران را ترک کرده اند و در عین حال ایران نیز در تحت فشار تحریم های غرب است، شاید این بهترین زمان برای ورود سایرین به بازار ایران و سرمایه گذاری در بخش های مختلف از جمله صنعت نفت و گاز و کسب امتیاز های بیشتری باشند.به طور خلاصه می توان این گونه بیان کرد که اتحادیه اروپا با اعمال تحریم های مختلف بر ایران،خود را از بازارهای داخلی ایران و به ویژه سرمایه گذاری در بخش های انرژی ایران محروم کرده است.(بهمن:1391 ،726)
-بر اثرتحریم‌ها،فشارهای مضاعفی بر برخی کشورهای اروپایی ازجمله یونان،اسپانیا وایتالیا خواهد آمد. باوجود اینکه رم درسال 2011، واردات خود را از ایران نسبتاً کم کرد.
– تحریم نفت اروپا فرصت مضاعفی برای کشورهای آسیایی فراهم می
‌کند. در حال حاضر 3/2 نفت ایران به آسیا(یک و نیم درصد به چین،ده تا پانزده درصد به هند و کره جنوبی)صادر می‌شود. واکنش این کشورها به تحریم‌های اروپا چندان مشخص نیست. معافیت چند ماهه اخیر برخی از این کشورها از تحریم‌های ایران نشانگر وابستگی متقابل در عرصه انرژی است. بسته به اینکه این تحریم‌ها به چه میزان افزایش یابد، این کشورها منافع اقتصادی خود را پیگیری کرده یا از اروپا و غرب پیروی می‌کنند. یعنی این منافع آنهاست که تعیین کننده است. اگر این کشورها بخواهند تحریم‌ها را دور بزنند، به ویژه در حوزه تحریم مالی بانک مرکزی ایران، به راحتی خواهند توانست با پول رایج خود، حتی بیش از دلار بهای نفت ایران را بپردازند.(ببری گنبد:1391 ، 10)

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   تحقیق رایگان دربارهنرخ بهره، عرضه کنندگان، نفت و گاز

فصل پنجم :
سیاست های اتحادیه اروپا
در راستای تأمین انرژی مورد نیاز خود

مقدمه
نیاز به منابع انرژی در جهان با رشد روز افزون ادامه خواهد یافت.براساس آمار آژانس بین المللی انرژی43تا سال2030 انرژی های فسیلی همچنان بیشترین سهم را در تأمین انرژی جهان خواهند داشت. در این میان نفت کماکان رتبه اول را دارا خواهد بود، به طوری که تقاضای جهانی نفت از هشتاد و هفت میلیون بشکه در روز در سال 2010 به حدود یکصد و بیست میلیون بشکه در روز در سال 2030 خواهد رسید.(حیدری:1391 ،71)اتحادیه اروپا نیز به عنوان یکی از بزرگترین قطب های اقتصادی جهان با روند روزافزون مصرف انرژی مواجه است و برای تأمین نیازهای انرژی خود به واردات انرژی از خارج متکی است.به همین دلیل انرژی در سال های اخیر به عنوان چالش مشترک فراروی تمام کشورهای عضو و نگرانی های مهم اتحادیه تبدیل شده و این مسئله در اکثر اجلاس های سران و رؤسای کشورهای عضو اتحادیه از موضوعات مهم دستور کار مذاکرات بوده است. در این بین مسئله تحریم های نفتی ایران، سبب نگرانی بیشتر اروپا از آینده انرژی مورد نیاز خود شده است. بررسی تحولات بازار نفت نشان می دهد تحریم ایران تاکنون چندین میلیارد دلار برای اعضای اتحادیه اروپا هزینه اضافی در بر داشته است.آمارهای اداره اطلاعات انرژی آمریکا نشان می دهد متوسط قیمت نفت برنت دریای شمال در ماه ژوئن، یک ماه قبل از اجرای عملی تحریم نفتی ایران ازسوی اتحادیه اروپایی نود و پنج دلار درهر بشکه بوده است و این رقم در نخستین ماه اجرای تحریم ها به یکصد و دو و نیم دلار و در ماه دوم یعنی اوت به یکصدو هفت و نیم دلار درهر بشکه رسیده است.(بیک علی زاده:1390، 66)حجم کل واردات نفت اتحادیه اروپایی نیز بالغ بریازده میلیون بشکه درروز اعلام شده است.(خواجوی :1391 ،148)بر این اساس اعضای اتحادیه اروپایی برای واردات یازده میلیون بشکه نفت در روزسی و یک ژوئن 32.4 میلیارد دلار پرداخت کرده اند و هزینه واردات نفت آن ها در ماه جولای به سی و پنج میلیارد دلار و در ماه اوت به36.7 میلیارد دلار افزایش یافته است.بدین ترتیب برآوردهای انجام شده نشان می دهد اتحادیه اروپایی در دو ماه، پس از اجرای تحریم ایران 6.9 میلیارد دلار هزینه بیشتر برای خرید نفت مورد نیاز خود بدون افزایش حجم واردات،پرداخت کرده است. بنابراین تأمین انرژی به شکل مطمئن،به عنوان چالش عمده اروپا محسوب می شود و نیاز فوری به متنوع ساختن راه های تأمین انرژی وسرمایه گذاری در این زمینه اهمیت یافته است. (حیدری:1391 ،72) اتحادیه اروپا برای تأمین نیازهای انرژی خود همواره به دنبال تأمین امنیت انرژی و فراهم نمودن شرایط لازم برای چهار عنصر تشکیل دهند? امنیت انرژی یعنی : فراهم بودن، قابل اعتماد بودن، قابل خرید بودن و پایداری می باشد. با عنایت به اینکه، این اتحادیه در خصوص نحوه تأمین انرژی های مورد نیازهای خود در قبال تحریم های نفتی ایران، به پیروی از رویکرد امنیت انرژی و فراهم نمودن شرایط مطلوب برای عناصر چهارگانه آن، می باشد؛از این رو در این فصل به بررسی تأمین امنیت عرضه انرژی و راه کارهای اتحادیه اروپا برای تأمین انرژی مورد نیاز خود در قالب برنامه های کوتاه و میان مدت پرداخته می شود.

5-1- تأمین امنیت انرژی ، خطرات و چالش ها آن:
امنیت فاکتور تعیین کننده و اساسی برای همه موجودیت های سیاسی است .امنیت برای بقاء آنان ضروری است و آنها باید به طورمطلق وغیرمشروط امنیت را درحوزه های سیاسی، اقتصادی، نظامی وغیره تضمین کنند.انرژی نیروی محرک? بسیار مهمی برای تضمین امنیت در این حوزه ها است.وضعیت انرژی از یک کشور دیگر و از یک منطقه به منطقه دیگر متفاوت است. مهمتر

دسته‌ها: پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید