مخاطب شکل داده و بر مشروعیتت و مقبولیت آن رسانۀ خبری بیفزاید (بروجردی، 1384: 339).
مفهوم انگاره‌سازی71 عموماً به معنای ساختن و پرداختن و یا یک برداشت عمومی است که با هدف تاثیرگذاری بر مخاطب خلق می‌شود و نه به‌منظور بازتولید واقعیت (اسلویوان و هارتلی، 1385: 202). انگاره‌سازی ازجمله تکنیک‌های رسانه‌های جمعی است که رسانه/ خبر با شیوۀ پرداختن به واقعیت‌ها و رویدادها و استفاده از شگردهایی چون «نام‌گذاری» و مانند آن ذهنیت مورد نظر خود را در مخاطب شکل می‌دهد. در قالب مفهوم انگاره‌سازی می‌توان انتظار داشت که خبرهایی با ارزش خبری «برخورد و کشمکش» و بیانگر صفات منفی سوژه‌ها و موضوعات خبری از اقوام مختلف منعکس شوند.
دروازه‌بانی پیام72 اصطلاحی است که از آن برای توصیف کارکنانی مانند سردبیران خبر استفاده می‌شود که مواضع تصمیم‌سازی کلیدی را در سازمان‌های رسانه‌ای خبری اشغال کرده‌اند (اسلیوان و هارتلی و دیگران، 1386: 177). دروازه‌بانی خبر فرآیندی است که طی آن هزاران خبر، جمع آوری، تجزیه و به صدها پیام تبدیل شده و به اشخاص مفروض در یک سازمان مفروض می‌رسند. تیچنر دروازه‌بانی را فرآیند گسترده‌ای از کنترل اطلاعات شامل تمام جنبه‌های رمزگذاری پیام، نه فقط انتخاب بلکه ممانعت از انتشار، انتقال، شکل‌دهی، ارائه، تکرار و زمانبندی در طول مسیر انتقال از فرستنده به گیرنده می‌داند. به بیان دیگر توفیق یا ناکامی یک سازمان به میزان زیاد بستگی به این دارد که بین انتخاب گزینشگران خبر با نیازهای اطلاعاتی و خبری مخاطبان خود رابطه مناسبی برقرار باشد. آنها باید به نیازهای مخاطبان شان واقف باشند و برای تامین این نیازها اهمیت قائل شوند (بروجردی، 1384: 335). در کنار این مفاهیم و کارویژه‌های حوزه خبر، نظریه‌هایی برجسته‌سازی از مک‌کامیز و شاو به ما (مخاطب) می‌گوید دربارۀ چه چیزی باید اندیشید و چه چیز مهم است. به بیان مک‌کامبز، اخبار بازتاب مسائل روز نیست، بلکه آن ‌را باید مجموعه‌ای از گزارش‌های ساخته شده از سوی روزنامه‌نگاران دربارۀ وقایع روز دانست (هریس، 1390: 300؛ به نقل از مک کامبز،1994). این نظریه در زمینه ارزیابی عملکرد و تاثیرگذاری رسانه‌ها بر مخاطب کاربرد بسیار دارد. یکی از پیش انگاره‌های نظری در باب نظریه برجسته‌سازی خبری وسایل ارتباط جمعی این است ‌که این مهم نه تنها تحت‌تاثیر کمیت (میزان فضا و زمان تخصیص یافته) به خبر قرار دارد بلکه در برابر کیفیت (محتوا) خبر نیز تاثیرپذیر است. (تسونئو، 130: 74، به نقل از بروجردی، 1384: 338).
در بحث هویت ملی نظر صاحب نظران نسبت به هویت ملی امری روان‌شناختی و جامعه‌شناختی است که در این تحقیق بر وجه جامعه‌شناختی آن تاکید می‌شود. تاجفل هویت اجتماعی را با عضویت گروهی پیوند می‌زند و عضویت گروهی را متشکل از سه عنصر میداند: عنصر شناختی (آگاهی از اینکه فرد به یک گروه تعلق دارد)؛ عنصر ارزشی ( فرض‌هایی دربارۀ پیامدهای ارزشی مثبت یا منفی عضویت گروهی)؛ و عنصر احساسی (احساسات نسبت به گروه و نسبت به افراد دیگری که رابطه‌ای خاص با آن گروه دارند). بر این اساس هویت اجتماعی از دیدگاه تاجفل عبارت است از آن بخش از برداشت یک فرد از خود که از آگاهی او نسبت به عضویت در گروه (گروه‌های) اجتماعی سرچشمه می‌گیرد، همراه با اهمیت ارزشی و احساسی مربوط به آن عضویت. (تاجفل، 1987: 639).
بر این اساس می‌توان هویت اجتماعی را نوعی خودشناسی فرد در رابطه با دیگران دانست. به بیان دیگر فرایند هویت سازی این امکان را برای یک کنش گر اجتماعی فراهم می‌کند که برای پرسش‌های بنیادی معطوف به کیستی و چیستی خود پاسخی مناسب و قانع‌کننده پیدا کند. در واقع هویت معطوف است به بازشناسی مرز میان خودی و بیگانه که عمدتا از طریق همجنسی‌های اجتماعی و انفکاک درون‌گروه از برون‌گروه‌ها ممکن می‌شود. اهمیت تمایزها، تنش‌ها و ستیزهای گروهی، حتی در شرایط نبود تضاد منافع، از این جنبۀ هویت ناشی می‌شود (برون، 1999: 790).
چنین تعریفی از هویت، ما را به بحث دربارۀ ضرورت و کارویژه‌های هویت می‌کشاند. بی‌گمان می‌توان گفت که هویت از نیازهای روانی انسان و پیش‌نیاز هرگونه زندگی اجتماعی است. اگر محور و مبنای زندگی اجتماعی را برقراری ارتباط پایدار و معنادار با دیگران بدانیم‌، هویت اجتماعی چنین امکانی را فراهم می‌کند. به بیان دیگر بدون چارچوبی برای تعیین هویت اجتماعی، افراد مانند یکدیگر خواهند بود و هیچ‌کدام از آنها نمی‌توانند به صورتی معنادار و پایدار با دیگران پیوند یابند. پس بدون هویت اجتماعی در واقع جامعه‌ای وجود نخواهد داشت (جنکینز، 1996: 6).
هویت ملی به معنای احساس تعلق به عناصر و نمادهای مشترک در اجتماع ملی (جامعه کل) و در میان مرزهای تعریف شدۀ سیاسی است. مهمترین عناصر و نمادهای ملی که سبب شناسایی و تمایز می شوند، عبارتند از: سرزمین، دین و آیین، آداب و مناسک، تاریخ، زبان و ادبیات، مردم و دولت (یوسفی، 1380: 17). در درون یک اجتماع ملی، میزان تعلق و وفاداری اعضاء به هریک از عناصر و نمادهای مذکور، شدت احساس هویت ملی آنها مشخص می‌سازد (همان).
اندیشمندانی که در بارۀ موضوع هویت ملی سخن گفته‌اند، برخی بر زبان، برخی بر دین و برخی بر تاریخ به عنوان مولفۀ بنیادین هویت ملی تاکید دارند (میرمحمدی، 1383: 322). با این همه آنچه اغلب محققان بر آن اتفاق نظر دارند، سه رکن مهم و عمدۀ هویت ملی در ایران است که عبارتند از:
1. جغ
رافیا وسرزمین
2. زبان فارسی
3. دین اسلام
تأثیر رسانه‌های جمعی بیش از نهادها و منابع دیگر در شکل‌دهی، تولید، انتقال، نقد و تفسیر هویت‌ها در طول زمان است. این امر در جامعه‌ ایران اسلامی و در مورد سازمان صدا و سیما ودر اینجا به‌طور مشخص (خبر مشروح 21:00 شبکه اول سیما) که در واقع بیشترین ابزار و امکانات را برای ایفای نقش حلقه‌ی واسط میان مردم و حکومت اسلامی در اختیار دارد، از اهمیت و جایگاه والاتری برخوردار است و خاستگاه اصلی شکل‌گیری تحقیق حاضر نیز بر همین پایه است.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   انرژی خورشیدی، تابش خورشیدی

2ـ6 مدل مفهومی تحقیق

فصل 3
روش تحقیق

3ـ روش تحقیق
این پژوهش با روش تحلیل محتوا صورت می گیرد. بدیهی است تحلیل محتوا روشی است برای مطالعه محتوای آشکار ارتباطات به شیوه ای نظام مند، عینی و کمی با هدف اندازه گیری متغیرها.
به عقیده برلسون تحلیل محتوا نوعی تکنیک پژوهشی است که برای توصیف عینی، منظم و تا آنجا که ممکن است کمی محتوای ارتباطات با هدف نهایی تفسیر داده ها بکار می رود (ساروخانی، 1386). از طریق ای روش تحلیل می توان انواع مسائل و موضوعات مورد بحث رسانه ها را هم از لحاظ کمیت (فراوانی و تکرار) و هم از لحاظ کیفیت (اهمیت و ارزش) مورد مطالعه و بررسی قرار داد و به جهت گیریها و کانونهای توجه رسانه پی برد (معتمدنژاد، 1379: 21).
علاوه بر این «ویمر و دومینک» معتقدند: «هدف نهایی تحلیل محتوا بازنمایی دقیق مجموعه ای از پیام ها است. به نظر آنان کمی کردن در دستیابی به هدف مذکور مهم است زیرا پژوهشگر را یاری می‌دهد تا به‌نحوی مناسب به موضوع پژوهش خود دقیق شود. آنها اضافه می کنند که کمی کردن نباید سبب شود، پژوهشگر چشم خود را به راههای دیگر ارزیابی تاثیر بالقوه یا تاثیر محتوا ببیند» (ویمر و دومینک، 1384: 19ـ217).
3ـ1جامعه آماری
جامعه آماری این تحقیق را کلیه مطالب پخش شده در بخش‌ خبری مشروح 21:00 شبکه اول سیمای جمهوری اسلامی که از اول فروردین تا پایان شهریورماه 1392 تشکیل می‌دهد.
3ـ2حجم نمونه
در این پژوهش از روش نمونه گیری طبقه بندی شده استفاده شده است. به نحوی که به صورت روش تصادفی طبقه بندی شده 42 یخش خبری در فاصله زمانی بهار و تابستان سال 1392 انتخاب شده است. برای انتخاب نمونه‌ها نحوه عمل بدین صورت است که در فاصله زمانی 1/1/92 تا 1/7/92 که جمعاً 186 روز را در بر می‌گیرد. این 42 روز به شرح زیر انتخاب می شوند:
ـ از میان تمام «شنبه» های ماه فروردین 92، یک «شنبه» بر حسب تصادف
ـ از میان تمام «دوشنبه» های ماه فروردین، یک «دوشنبه» بر حسب تصادف
ـ از میان تمام «چهارشنبه» های ماه فروردین، یک «چهارشنبه» بر حسب تصادف
ـ از میان تمام «یکشنبه» های ماه فروردین، یک «یکشنبه» بر حسب تصادف
ـ از میان تمام «سه‌شنبه» های ماه فروردین، یک «سه‌شنبه» بر حسب تصادف
ـ از میان تمام «پنجشنبه» های ماه فروردین یک «پنجشنبه» بر حسب تصادف
ـ از میان «جمعه» ‌های هر ماه، یک «جمعه» بر حسب تصادف
به همین ترتیب روزهای هفته از ماههای نمونه (اردیبهشت، خرداد، تیر، مرداد و شهریور 1392) انتخاب و به عنوان نمونه بررسی می شوند.
3ـ4 اعتبار ( روایی درونی) تحقیق
اعتبار در یک پژوهش به این معنی است که آیا متغیرها یا مقوله های تحقیق به خوبی توانسته اند آنچه را که محقق مورد نظر داشته بسنجد یا خیر. بر این اساس، در یک پژوهش مقوله ها یا معرف ها باید بتوانند صفت یا صفت های پژوهش را اندازه گیری کنند. اعتبار یکی از ویژگی های اصلی و مهم یک پژوهش است؛ اگر یک پژوهش از اعتبار بالایی در مقوله ها یا متغیرهای خود برخوردار نباشد، از لحاظ علمی بودن زیر سوال خواهد رفت.
یکی از راههایی که می‌تواند محقق را از میزان اعتبار ابزار اندازه‌گیری تحقیق خود مطمئن سازد اعتبار صوری است. از نظر استادان روش‌شناسی مراد از «اعتبار صوری، مراجعه به داوران به منظور شناسایی اعتبار شاخص ها و معرف‌های پژوهش است» (ساروخانی، 1387: 139). متداول‌ترین معیار برای سنجش ابزار تحقیق در روشهای پژوهشی بویژه تحلیل محتوا اعتبار صوری است. به این معنا که زمانی بین محققان یک رشته در مورد یک سنجه توافق بالایی وجود دارد اعتبار صوری کافی بنظر می رسد. همچنین اعتبار صوری را می توان برای اهداف نهایی تقویت کرد؛ یکی از این راهها، همبسته کردن سنجه های مورد استفاده یک تحقیق با تحقیق مشابه است این دو روش اعتبار همراه یا دوطرفه را فراهم می کند (رایف و دیگران، 1381).
بنابراین در تحقیق حاضر با مراجعه مکرر به استادان ارتباطات و پژوهشگران روش تحلیل محتوا، اشکالات احتمالی ابزار اندازه‌گیری شاخص‌ها مورد بررسی قرار گرفت و پس از رفع آنها از کارایی و اعتبار متغیرها و زیرمقوله‌ها اطمینان حاصل گردید.
3ـ4ـ1 پایایی (روایی بیرونی)تحقیق
در تحقیقات مبتنی بر روش تحلیل محتوا برای اطمینان از نتایج تحقیق و رعایت اصل عینیت لازم است که ضریب پایایی برای هر متغیری که امکان دخالت نگرش کدگذاران در آن وجود داشته باشد، به صورت جداگانه محاسبه گردد. در این تحقیق نیز برای محاسبه ضریب فوق از فرمول ویلیام اسکات که تعداد زیر مقوله ها را در محاسبه مد نظر قرار می دهد، استفاده شد. برای این منظور حدود 15 درصد تعداد کل خبرهای مورد بررسی به صورت تصادفی انتخاب شد و در اختیار کدگذار دوم قرار گرفت و کدگذار دوم بعد از مطالعه تعاریف عملی
اتی متغیرها و زیر مقوله ها نسبت به کدگذاری اقدام کرد. متغیر هویت و ابعاد هویت به همراه زیر مقوله های آن انتخاب و کدگذاری دوم انجام شد؛ متغیرهایی که برای آنها ضریب پایایی محاسبه شد عبارت بودند از:
1ـ هویت ملی
2ـ ابعاد هویت ملی
3ـ ارزشهای خبری
4ـ جهت گیری
سپس نسبت «توافق مشاهده شده» و «توافق مورد انتظار» (بالای 80 درصد) در مورد متغیرهای مورد بررسی به دست آمد. روشی که اسکات ارائه کرده است از دیگر روشهای محاسبه قابلیت اعتماد (پایایی) مناسب‌تر است زیرا تعداد زیرمقوله ها را در محاسبه ضریب در نظر می گیرد و بدین ترتیب ضریب محاسبه شده دقیق‌تر است (بدیعی، 1376: 43). فرمول اسکات چنین است:
درصد توافق مورد انتظارـ درصد توافق مشاهده شده

دسته‌ها: پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید